Lastig die Boswet! 

Voor de gemeentelijke boombeheerder vaak een moeilijke wet. Want hoe zit dat nu eigenlijk met die Boswet en het gemeentelijk kapverbod? Vooral bij het opstellen van beleid of een APV of Bomenverordening blijkt dan dat men niet goed op de hoogte is van de Boswet. Onze boomjurist mr. A.V.K. (Kitty) Goudzwaard kan hierin adviseren.

Blik op de toekomst

De Boswet is een mooi klein wetje dat er in 1960 op gericht was de hoeveelheid bomen in Nederland gelijk te houden. Het economische belang was daarbij de drijfveer. Leuke bijkomstigheid: de wetgever was zich ervan bewust dat langs wegen en landbouwgronden volop bomen stonden, die ook een belangrijke economische inbreng hadden. De Boswet werd dus zo ingericht dat gemeenten en provincies geen kapverboden konden maken op populieren en wilgen die op die plaatsen stonden. Want dat zou het economisch verkeer bij deze groep bomen teveel te belemmeren. En dat terwijl dit een enorm reservoir aan hout vormde. De tijden zijn echter veranderd en in de toekomst verandert de Boswet mogelijk ook. De Boswet zal in de nabije toekomst opgaan in de nieuwe Natuurwet. Met daarin ook de andere natuurwetten zoals de huidige Flora- en faunawet. Dit alles ter… vereenvoudiging. Onderdelen van de Boswet zijn herplantplicht, meldingsplicht en ministerieel kapverbod. Hieronder kunt u meer lezen over die onderdelen. 

Wilt u graag meer informatie over wat Cobra groenjuristen voor u kan betekenen? Neem dan contact op met boomjurist A.V.K. Goudzwaard.

 

Boswet: Meldingsplicht

Bestaat het ‘kapverbod’ van de Boswet? Nee, er is geen sprake van een echt vergunningenstelsel zoals bij het kapverbod in Algemene plaatselijke verordeningen of Bomenverordeningen. De wetgever vond het voldoende dat het bomenareaal gelijk bleef. Men mag dus kappen mits men binnen een maand bij de Dienst Regelingen meldt en op een bosbouwdeskundige wijze wordt herplant.  Niet melden en toch kappen is een economisch delict. En bij opzettelijke kap zelfs een misdrijf waarop grote boetes mogelijk zijn.

naar boven

 

Boswet: Dunning et cetera

De melding dient vooral om te kunnen registreren dat ergens een herplantplicht uitstaat. Echte dunningen en het afzetten van grienden en hakhout  zijn niet meldingsplichtig. Wel kunnen vellingen nog onder het gemeentelijk kapverbod vallen terwijl er geen verplichtingen zijn op grond van de Boswet. Dunt men zoveel dat de kroonsluiting van een bos onder de 60% komt, dan moet de kap worden gemeld worden en geldt de herplantplicht. Soms is niet duidelijk of er wel of niet gemeld moet worden. In geval van twijfel kan de provincie uitsluitsel geven. Vooral het groepsgewijs kappen van bomen in het kader van dunning  wil nog weleens onduidelijkheid geven. 

naar boven

 

Boswet: Gemeentelijk kapverbod

De onbekendheid van de Boswet geeft nog weleens verwarring bij boombeheerders/beleidsmakers. Soms denkt men dat het gemeentelijk kapverbod niet toepasbaar is als de Boswet op diezelfde bomen van toepassing is. Toch is het wel degelijk zo dat beide regels werking hebben. De Algemene plaatselijke verordening of Bomenverordening regelt namelijk een ander belang dan de Boswet. Gemeentelijke regelgeving regelt het belang van het landschap of andere gemeentelijke belangen. En dan mag wel degelijk sprake zijn van ‘twee wetten op een boom’. Een eigenaar kan dus een meldingsplicht hebben op de Boswet en een tevens een omgevingsvergunning voor vellen bij zijn gemeente moeten aanvragen. Er zijn echter wel uitzonderingen.

naar boven

 

Boswet: Bebouwde kom Boswet

Staan bomen op een perceel groter dan 10 are of staan bij rijbeplanting de rijen uit meer dan twintig bomen, dan vallen deze bomen onder Boswet. Mits dit bos dan buiten de ‘bebouwde kom Boswet’ ligt. In veel gemeenten is deze bebouwde kom een andere bebouwde kom dan in het kader van de Wegenverkeerswet is vastgesteld. Soms is het zelfs voor de afdeling groen niet bekend waar de ‘bebouwde kom Boswet’ dan ligt. Een aantal boomsoorten of exploitatievormen vallen al direct niet onder de Boswet.

naar boven

 

Boswet: Uitzonderingen 

De Boswet diende vooral het belang van behoud van het bosareaal maar moest ook weer niet zo rigide zijn dat er onnodige regels waren. En dus geeft de Boswet een fiks aantal uitzonderingen van de meldingsplicht. Bomen als paardenkastanje, treurwilg en linde vallen niet onder de wet. Maar ook populieren en wilgen (niet geknot) die als wegbeplanting zijn aangeplant mogen op grond van de Boswet zonder melding worden gekapt. Staan deze bomen als eenrijige beplanting langs landbouwgronden dan geldt hetzelfde. Kerstbomen onder voorwaarden, kweekgoed, fruitboomgaarden en hun windsingels vallen ook buiten de Boswet. 

naar boven

 

Boswet: Ministerieel kapverbod

Artikel 13 Boswet bevat het ministerieel kapverbod. Dit kapverbod wordt slechts incidenteel toegepast en slechts in uitzonderlijke gevallen. Daarbij moet dan het landschapsschoon in gevaar zijn. Dit kapverbod wordt ingezet als er kap gemeld wordt die echt niet door moet gaan. Een voorbeeld. De beheerder van een militaire begraafplaats wil kappen omdat een Amerikaanse begraafplaats een leeg landschap hoort te zijn. Er wordt gemeld dat om die reden grote monumentale bomen moeten verdwijnen. De motivatie om een kapverbod op te leggen is dat het inmiddels een bijzondere groep bomen is gaan vormen die betekenis heeft voor het landschap. Dit belang gaat dan toch voor het belang van de Amerikaanse beheerder.

naar boven

 

Boswet: Herplantplicht

Die verplichting tot herplanten lijkt ‘klip en klaar’. Maar toch zijn er in de praktijk allerlei vragen wat dan wel een bosbouwdeskundige wijze van herplanten is. En dat kan belangrijk zijn. Een kleine landgoedeigenaar zal na een storm geconfronteerd worden met een fikse herplantplicht die hem kan ruïneren. De vraag is dan of ‘natuurlijke verjonging’ ook voldoet als herplant. Daar zal dan een antwoord van de Dienst Regelingen op moeten komen.

Een bijkomend probleem is dat de verzekering van een particulier tegen stormschade lastig kan zijn. De Onderlinge Bosbouwverzekering kan daarbij uitkomst bieden. Eigenaren vullen met hun gelden het fonds dat bij storm een gedupeerde tegemoet komt bij zijn herplantverplichtingen.  Herplant dient binnen drie jaar plaats te vinden. Niet herplanten is een economisch delict. Herplantverplichtingen zijn jammer genoeg niet verplicht vastgelegd in openbare registers. Wel heeft degene die moet herplanten de plicht om de nieuwe perceeleigenaar hiervan op de hoogte te brengen. Die nieuwe eigenaar moet namelijk de herplant gaan uitvoeren.

naar boven

 

Boswet: Compensatie

Kan niet ter plaatse worden herplant, dan is het soms mogelijk compensatie te krijgen. Er moet dan worden herplant op een ander perceel. Wel moet dit op bosbouwkundig verantwoorde wijze plaatsvinden en over minimaal dezelfde oppervlakte. De compensatie moet formeel worden aangevraagd. Soms schrijft de Provincie overcompensatie voor.

Ook rondom compensatie doemen weleens juridische vragen op. Stel dat een perceeleigenaar had moeten herplanten, vervolgens daarvoor compensatie krijgt maar deze niet uitvoert op het daarvoor aangewezen terrein. Hij verkoopt vervolgens het terrein, maar vertelt de nieuwe eigenaar niet dat er een compensatieplicht op ligt. De nieuwe eigenaar gaat failliet. Wat nu? Wie gaat de herplant of de compensatie nu uitvoeren en waar? Door de curator, de nieuwe ′gevlogen’ eigenaar? Of door de oude eigenaar op grond van de eerste herplantverplichting? Hoogstwaarschijnlijk in dit geval door het verloop van de tijd…….door niemand. 

naar boven

 

Boswet: Natuurlijke verjonging

De herplantplicht van de Boswet moet dus op bosbouwdeskundige wijze plaatsvinden. En bos door natuurlijke bosverjonging opnieuw herplanten is iets anders. Toch blijkt dat in de dagelijkse praktijk hier soepel mee omgegaan dient te worden. Sommige provincies keuren het goed dat binnen een termijn van drie jaar een verjongd bos terug is ‘herplant’.  Mogelijk kan dan ook nog verlenging van die termijn aangevraagd worden. Het is wel zaak om dit alles voorafgaand aan de kap te bespreken.

naar boven

 

Boswet: Vrijstelling herplantplicht 

Om te voorkomen dat nodeloos percelen onbeplant blijven omdat de eigenaar bang is dat zijn perceel voorgoed onder Boswet valt terwijl het nu daar niet onder valt,  kan vrijstelling meldings- en herplantplicht worden aangevraagd. Voor deze vrijstelling gelden twee voorwaarden:
1. het mag niet om een beplanting in het kader van een herplantplicht gaan;
2. de aangelegde beplanting moet binnen 40 jaar na aanleg worden geoogst.
Vrijstelling moet bij de Dienst Regelingen worden aangevraagd.

naar boven

 

Boswet: Strafrechtelijk handhaven

Adequaat handhaven van de Boswet is nu soms nog moeilijk. De Boswetverplichtingen kunnen slechts strafrechtelijk gehandhaafd worden. En niet met de ‘snellere’ middelen als last onder dwangsom of bestuursdwang. Dat maakt dat landschapsbeheerders soms weleens gemakkelijk omgaan met beeldbepalende landschapselementen. 

naar boven

 

Boswet: Schadevergoeding Boswet

In artikel 17 Boswet staat dat gemeenten verplicht op grond van in hun verordening opgenomen regels schadevergoeding moeten betalen indien iemand schade lijdt doordat een kapvergunning wordt geweigerd. In de dagelijkse praktijk wordt echter zo goed als nooit een dergelijke schade geconstateerd.

naar boven

 

Boswet: Nieuwe natuurwet

Bij het maken van de nieuwe Natuurwet wordt de doelgroep natuurlijk volop betrokken. Zij hebben hun wens dus kenbaar kunnen maken. Gemeenten zien graag dat zij voortaan wel regels omtrent wegbeplantingen van populieren en wilgen kunnen maken. En dat hoogstamfruitbomen door een gemeentelijk kapverbod beschermd kunnen worden. Maar ook dat bijvoorbeeld herplant van lindebossen mogelijk wordt. De toekomst zal laten zien of dit allemaal realiseerbaar is.

naar boven

 

terug