Burenrecht 

‘Maar je kunt toch gewoon eisen dat…!’ Een veel gehoord gezegde vanuit de burger die te maken krijgt met het ‘burenrecht’ van het Burgerlijk Wetboek. Voor de liefhebbers: die regels zijn te vinden in boek 5 in de artikelen 37 tot en met 59 BW. Maar wie regelmatig kranten leest en graag de burengeschillen op TV volgt, weet dat dit niet zo eenvoudig ligt. Het burenrecht is niet zo doorzichtig als men op grond van de wet zou verwachten.

 

Precedentwerking

Het kan zeker de moeite lonen om, over zaken waarin een boombeheerder twijfelt, onze boomjurist mr. A.V.K. Goudzwaard te raadplegen. Want door de bank genomen wordt er veel te snel gedacht dat er op grond van het burenrecht moet worden gesnoeid en gekapt. Met als vervelend gevolg… precedentwerking. Een burger te snel tegemoet komen kan een hele straat met hoog opgesnoeide bomen geven.

Rondom bomen spelen de volgende rechtsartikelen het meest:

  • Snoeirecht van overhangende takken artikel 5:44 lid 1 BW
  • Wortelkaprecht artikel 5:44 lid 2 BW
  • Verbod op hinder artikel 5:37 BW
  • Verbod op bomen, hagen en heggen in erfgrenszone artikel 5:42 BW

 

Snoeien overhangende takken

Veel boombeheerders worden onzeker zodra buren van gemeentepercelen klagen over overhangende takken. Want de burger staat toch in zijn recht? De buurman mag toch de overhangende takken snoeien? Maar de ambtenaar ziet dat dit problemen gaat geven. Kort gezegd houdt het snoeirecht in dat een nabuur overhangende takken mag wegnemen na de eigenaar gesommeerd te hebben dit zelf te doen. Na verloop van de aangegeven termijn mag de buur zelf gaan snoeien. Er is echter een maar…

 

Misbruik van snoeirecht?

Dat buren van percelen van gemeenten de overhangende ‘gemeentetakken’ weg willen hebben, is voor gemeenten vaak een zorgelijke zaak. Men weet dan vaak niet hoe daarmee moet worden omgegaan. Uitgangspunt kan daarbij zijn: wel snoei van overhang, maar geen misbruik van het snoeirecht. Een nabuur maakt misbruik van het recht op snoei als een boom daardoor ernstig te lijden heeft of er een grote precedentwerking van het snoeien van een enkele boom uitgaat. Ook maakt een buur misbruik van het snoeirecht als het snoeien het algemeen belang dat de gemeentelijke boom dient, in gevaar brengt. Het algemeen belang dat de boom dient, moet dan wel duidelijk zijn vastgelegd.

Dus is het zaak dat gemeenten hiervoor hun zaken op orde hebben. ‘Zaken op orde’ betekent dan: Bomenverordening of APV goed ingericht en passend bomenbeleid waarin ook overlast en erfgrenskwesties zijn genoemd. Zorg dat bijzondere bomen en boomstructuren zijn vastgelegd in bomenbeleid. Communiceer naar de burger over hoe de gemeente burenkwesties oplost.

Mocht dit allemaal geen sta-in-de-weg geven en mag de burger gaan snoeien, dan heeft hij wel met een aantal zaken rekening te houden. Het snoeirecht gaat niet zover dat de boom haarscherp op de erfgrens gesnoeid moet worden. Er moet wel degelijk rekening gehouden worden met de habitus van de boom.

 

Afdwingen snoeien overhang

Een buur kan de rechter verzoeken de boomeigenaar te verplichten jaarlijks zelf de overhangende takken te snoeien. Uit rechtspraak is echter op te maken dat het niet op voorhand te voorspellen is dat de rechter zo’n verzoek toewijst. Bijzondere omstandigheden, bijvoorbeeld de hoge leeftijd van de buur, kan een reden zijn om bijvoorbeeld een tweejaarlijkse snoeiverplichting aan de eigenaar op te leggen.

 

Wortelkaprecht

Het wortelkaprecht van artikel 5:44 lid 2 BW geeft het recht wortels weg te nemen die een perceel binnen groeien. Een burger zou door dit recht ook binnendringende wortels van de gemeentelijke boom weg mogen nemen. Wegnemen mag - anders dan bij het snoeirecht- zonder voorafgaande sommatie.

 

Misbruik van wortelkaprecht

Toch geldt ook hier weer; er mag geen misbruik van die bevoegdheid gemaakt worden. En dat misbruik kan snel aan de orde zijn. Een gemeente doet er wijs aan een burger die klaagt over ingroeiende wortels, hierop te wijzen. Een perceeleigenaar die alle op zijn percelen aanwezige wortels van de buurboom kapt, kan bij storm bovendien in de problemen komen. Waait de boom om en kan worden aangetoond dat er rigoureus wortels zijn gekapt, dan zal er schadevergoeding betaald moeten worden. Onder misbruik kan mogelijk ook het diepgaand bewerken van grond vallen.

 

Wilt u graag meer informatie over wat Cobra groenjuristen voor u kan betekenen? Neem dan contact op met boomjurist A.V.K. Goudzwaard.

terug